Η "εικονική κατανάλωση" και το άλλοθι που προσφέρει
"Όταν αποκτήσω πολλά χρήματα, θα αγοράσω το Χ αυτοκίνητο (πανάκριβο), τη Ψ μάρκα κουστουμιών (πανάκριβη) και την Ω μάρκα ρολογιών (πανάκριβη)".
Μόλις κατανάλωσα τα πάντα εικονικά, αν καταλάβατε την παραπάνω φράση μου χωρίς όμως να αγοράσω τίποτα από όλα αυτά. Και στο σημείο αυτό τίθεται το πολύ σημαντικό ερώτημα:
Οι διαφημίσεις που έχουν ισχυροποιήσει στο θυμικό και στο υποσυνείδητό μας τα brand name των παραπάνω προϊόντων είναι πετυχημένες ή αποτυχημένες;
Η απάντηση κατά την άποψη μου δεν είναι απλή αλλά αντίθετα πολύ σύνθετη και ποιο συγκεκριμένα έχω την εντύπωση ότι δεν αναλύεται μέσα σε λίγες σειρές αλλά απαιτεί ολόκληρους τόμους.
Καταρχήν πρέπει να αναλογιστούμε ποια αποτελέσματα είχαν σχεδιαστεί ότι θα υπάρξουν μετά τις διαφημιστικές καμπάνιες των εν λόγω προϊόντων και έπειτα πως αντιλαμβάνονται οι εταιρείες παραγωγής αυτών των προϊόντων την εκάστοτε επικοινωνιακή πολιτική που ακολουθούν.
Σημαίνει για αυτές άμεσες πωλήσεις; Σημαίνει για αυτές μακροπρόθεσμα αποτελέσματα φήμης;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η άγνοια και η έλλειψη επιστημονικής κατάρτισης από τους υπεύθυνους του επικοινωνιακού σχεδιασμού οι οποίοι ξεκινούν μια καμπάνια με άμεσα αποτελέσματα (δηλαδή γρήγορες πωλήσεις) δημιουργούν εντυπωσιακά, πανάκριβου περιεχομένου διαφημιστικά, μηνύματα με στόχο να εντυπωσιάσουν ακόμα και τον ίδιο τους τον εαυτό χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι με βάναυσο τρόπο αποκλείουν καταναλωτικά κοινά τα οποία μπορεί να μην φαίνονται αλλά κάλλιστα θα μπορούσαν να οδηγηθούν στην αγορά των αντίστοιχων προϊόντων.
Το αισθητικά όμορφο αποτέλεσμα όμως, δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο από κανέναν με αποτέλεσμα οι καμπάνιες των συγκεκριμένων προϊόντων να κάνουν θραύση από άποψη θετικών σχολίων αλλά όχι από άποψη προθέσεων και πολύ περισσότερο υλοποίησης αγοράς.
Φράσεις όπως: "Τέλεια διαφήμιση, την είδες;" ή "Φοβερή, αλλά τι θέλει να πει;" συνηθίζονται σε έντονο βαθμό αλλά δυστυχώς δεν συνεχίζονται με τις μαγικές λέξεις "εντυπωσιάστηκα πραγματικά, θα μαζέψω χρήματα και θα το αγοράσω αύριο ή σύντομα".
Μπορούμε λοιπόν να κάνουμε λόγο για "εικονική κατανάλωση" τέτοιων προϊόντων που δεν είναι απαραίτητα ένας κακός όρος τη στιγμή όμως που έχει σχεδιαστεί άρτια από επιστήμονες της επικοινωνίας κατόπιν παραγγελίας με αποκλειστικό σκοπό την μελλοντική "εκταμίευση" του θετικού "επικοινωνιακού κεφαλαίου" που θα δημιουργηθεί.
Αν ισχύει κάτι τέτοιο τότε αναφερόμαστε σε μια άριστη επικοινωνιακή δραστηριότητα που έχει αρχή, μέση και τέλος και φυσικά χρονοδιαγράμματα και αξιολόγηση αποτελεσμάτων.
Στην αντίθετη περίπτωση όμως, έχουμε υστερικές φωνές επιτυχίας των υπευθύνων επικοινωνίας οι οποίοι ελλείψει, υπαρκτής και κατόπιν έρευνας στρατηγικής, μιλούν για πολύ θετικό αποτέλεσμα γιατί υπάρχει αναγνωρισιμότητα του προϊόντος. Δεν στέκονται στο γεγονός ότι δεν υπάρχει αύξηση των πωλήσεων αυτού και πολύ περισσότερο, πάλι ελλείψει σοβαρού επιστημονικού στρατηγικού σχεδιασμού, δεν είναι σε θέση να διαχειριστούν έντεχνα την κερδηθείσα αναγνωρισιμότητα με σκοπό την επιτυχημένη πώληση.
Συνεπώς για αυτήν την κατηγορία ατόμων που ασχολούνται με την εταιρική επικοινωνία χωρίς κανέναν σοβαρό μακροπρόθεσμο σχεδιασμό η "εικονική κατανάλωση" είναι ένα άλλοθι προκειμένου να μην αποκαλυφτεί η αποτυχία της καμπάνιας που "κατέβασαν" σε κάθε περίπτωση στην αγορά.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ποτέ ότι εταιρείες παραγωγής προϊόντων είναι οικονομικοί οργανισμοί οι οποίοι έχουν ως στόχο την επίτευξή του μέγιστου δυνατού κέρδους και επομένως όταν απευθύνονται σε εταιρείες επικοινωνίας για υποστήριξη, αυτές και τα στελέχη τους θα πρέπει να θυμούνται ότι οι διαφημιστικές καμπάνιες κοστίζουν ακριβά και στις περισσότερες περιπτώσεις πραγματοποιούνται για να αυξήσουν ΕΣΟΔΑ και όχι για να δημιουργήσουν στα καταναλωτικά κοινά εντυπώσεις του τύπου "πολύ ωραίο, πολύ ακριβό, ΤΕΛΕΙΑ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ αλλά δε κάνει για μένα".
Τα κείμενα αποτελούν απόψεις και κρίσεις του κ. Στέργιου Ακρίβου.O Στέργιος Ακρίβοςείναι σύμβουλος στρατηγικής και εικόνας.